Ecovaproject.org

  -> naar een wereld van vrede, vrije tijd & overvloed

   ----> Home

 nieuws  -  meewerken  -  over ons  -  contact  -  español  -  français  -  english

Online boek

 navigatie

 samenvatting

 hoofdstuk 1 inleiding

 hoofdstuk 2 over het geldsysteem

  hoofdstuk 3A mondiale sociale zekerheid

  hoofdstuk 3B hernieuwbare energie

  hoofdstuk 3C een groene revolutie

  hoofdstuk 3D --------------->

  hoofdstuk 3E een ecowereld

  hoofdstuk 4 naar een wereld van vrede, vrije tijd & overvloed

 hoofdstuk 5 conclusies

 extra pagina 1 complementair geld

 extra pagina 2 prosumentenrechten & basisinkomen 

3D. Wereldvoedselvoorziening: voldoende voedsel voor iedereen dankzij biologische landbouw

Een wereldeconomie ontwikkelen binnen de draagkracht van het ecosysteem is niet alleen een kwestie van hernieuwbare energie. Een ander, even cruciaal bestanddeel is de wereldvoedselvoorziening. Ook de voedselproductie zal in overeenstemming met de draagkracht en de voorwaarden van het natuurlijke biologische systeem moeten worden gebracht. Dat zal bovendien ook belangrijke positieve gevolgen hebben voor de gezondheid van de wereld-bevolking.

Kan biologische landbouw de wereld voeden?

Tijdens de Rome-conferentie van de Wereldvoedsel-en Landbouworganisatie FAO is "vastgesteld dat de wereldvoedsel-productie met 32 % zou toenemen als alle boeren biologisch zouden telen. De universiteit van Michigan bevestigde deze stelling", schrijft Koen Gantois in 'BioGezond'. BioGezond, april 2008, p. 4 - 5, Bio: beter of niet?

“Recente wetenschappelijke modellen (Badyley e.a., 2007; Halberg e.a., 2006) tonen aan dat biologische landbouw voldoende voedsel kan produceren om per hoofd van de wereldbevolking 2640 Kcal tot 4650 Kcal te bieden, afhankelijk van de productiviteit van de teelt. Daarbij gaat men uit van een gemiddelde biologische opbrengst en van verschillende voedselcategorieën”, schrijft Marianne Vergeyle van Bioforum. Bioforum, 15/05/2007, Marianne Vergeyle / www.bioforum.be

Omdat biologische landbouwmethoden minder financiële investeringen vergen, is het zowel voor arme boeren en boerinnen als voor nieuwe ondernemers een aantrekkelijk landbouwsysteem. 

Op het FAO-congres in Rome “werden verschillende studies voorgesteld die aantonen dat biologische landbouw sterk bijdraagt tot een beter en schoner leefmilieu. Planten zijn resistenter; biologische grond bevat 14 % meer koolstof, wat de plantengroei bevordert; het waterverbruik ligt 20 to 40 % lager door een betere drainage van de grond; teeltrotatie biedt een grotere diversiteit aan oogsten, het gebruik van fossiele brandstoffen is beperkter en er is 48 to 60 % minder uitstoot van broeikasgassen (U. Niggli, F.&J. Early, WWF).” Bioforum, 15/05/2007, Marianne Vergeyle / www.bioforum.be

Andere studies wijzen uit dat biologische landbouw bijdraagt aan een volwaardig dieet, proper water, de gezondheid en het algemene welzijn van mensen. Biolandbouw betekent besparen op grondstoffen en brandstoffen, en het vermijden van pesticiden, wat goed is voor het grondwater en voor de gezondheid van mensen. Voorts bevat biovoeding meer vitamine C, meer omega3-vetzuren en minder nitraten. Wel is er nog nood aan veel meer wetenschappelijk onderzoek om het verband tussen biovoeding en gezondheid beter te kunnen aantonen. Bioforum, 15/05/2007, Marianne Vergeyle

Een recent onderzoek aan de universiteit van Newcastle wijst op een meerwaarde van biovoeding. Het onderzoek toonde onder meer aan “dat biologische groenten en fruit tot 40 procent meer antioxidanten bevatten, in vergelijking met gangbare producten. Het gehalte aan antioxidanten en gezonde vetzuren in biologische melk blijkt 60 procent hoger te liggen.”  Belga / Nieuwsblad, 14/01/2008, Studie UGent over gezondheid biovoeding voorbarig

Volgens Kevin Gallagher, hoofd van het FAO programma voor voedselveiligheid, zijn er “genoeg modellen en studies voorhanden die aantonen dat biologische landbouw potentieel biedt en dat het een positief effect heeft op allerlei niveaus. De conventionele landbouw is met zijn hoge industriële input en zijn intensief gebruik van kunstmeststoffen nefast voor de ecologie, het leefmilieu en de medemens en blijkt bovendien niet in staat om iedereen van het basisrecht op voedsel te voorzien. Organische landbouw kan hier een duurzaam alternatief voor bieden en dat moeten we verder blijven onderzoeken”, aldus Kevin Gallagher. (Mo, 13/10/2007)

Dankzij duurzame landbouwmethodes behaalden 12.500 familieboerderijen in Ethiopië “een hogere opbrengst van 60 % en hogere gehaltes aan voedingsstoffen van 70 %”.

“Sommige families verkochten hun producten op de lokale markt. Deze regio was ooit afhankelijk van voedselhulp, maar kan nu zichzelf voeden”, schrijft J.Pretly. Biotheek / Can sustainable agriculture feed Africa? New evidence on progress, processes and impacts; Environment, Development and Sustainability, n°1, p.253-274

Toen na het uiteenvallen van de Sovjetunie in 1989 de voedselhulp aan Cuba stilviel en de bevolking honger begon te lijden, startte men massaal met zelf voedingsgewassen te telen. In 1998 telde Cuba “meer dan 8000 gemeenschappelijke boerderijen en volkstuintjes die uitgebaat werden door meer dan 30.000 mensen. De teeltmethoden verliepen bijna geheel biologisch, en door de grote verscheidenheid van geteelde gewassen namen ziekten en plagen af.” Biotheek / C. Murphy, Cultivating Havana: Urban agriculture and food security in Cuba; Institute for Food and Development, report n° 12, may 1999

Het Rodale Institute uit Pennsylvania, VS, deed in de periode 1981 - 2003 een langlopend onderzoek waarin biologische en gangbare, niet-biologische landbouw-methodes met elkaar werden vergeleken. Daaruit blijkt dat na een opstartfase van vier jaar de verschillende systemen in de jaren met gewone weersomstandigheden evenveel opbrachten. "In jaren van droogte leverde de biologische methode echter significant meer op: in 1998 bv. 33% tot 41% meer maïsoogst op de biologische velden. De belangrijkste reden: de kwaliteit van de bodem. Biologische bodems kunnen beter water vasthouden, hebben een betere structuur en een hoger gehalte aan organisch materiaal. Toen na de droge periodes in 1999 regenval volgde, namen de biologische bodems twee keer zoveel water op als de gangbare bodem. Onze proeven laten zien dat het verbeteren van de bodemkwaliteit via de biologische methode het verschil kan betekenen tussen oogst of misoogst", aldus Jeff Moya, Farm Manager van het Rodale Institute. Biotheek / The performance of organic and conventional cropping systems in an extreme climate year; D. Lotter, R. Seidel & W. Liebhardt; American Journal of Alternative Agriculture 18(3), p.146-154

Uit een ander onderzoek in de Verenigde Staten, waarbij via een reeks experimenten bodemeigenschappen op gangbare en biologische bedrijven vergeleken werden, concludeerden de wetenschappers dat "de bovenste vruchtbare laag van de bodem op gangbare bedrijven binnen 50 à 100 jaar zou verloren zijn als de gangbare teeltmethoden niet aangepast zouden worden." Biotheek / Comparison of soil properties as influenced by organic and conventional agriculture, J.P. Reganold, 1989, American Journal of Alternative Agriculture, n°3, p.144-148

Uit veldproeven die wetenschappers van de Wageningen Universiteit gedurende een aantal jaren hebben uitgevoerd, blijkt dat aspergetelers tot 50 procent meer van deze luxegroente kunnen oogsten als ze de grond biologisch ontsmetten. Ook is gebleken dat het gebruik van biologische middelen de grond veel sneller geschikt maakt voor nieuwe teelt. Dit is van belang bij aspergeteelt, omdat die na een tijd bodemmoeheid veroorzaakt, waardoor bepaalde schimmelziektes kunnen toeslaan. Daarom moet een niet-biologisch bewerkt aspergeperceel na ongeveer tien jaar gebruik zeker dertig jaar rusten. Maar na biologische ontsmetting van de grond wordt die veel sneller weer bruikbaar, wat de teler zeer veel voordeel oplevert. De kostprijs van deze biologische ontsmetting, ongeveer 3000 € per hectare, wordt volgens de onderzoekers snel terugverdiend dankzij de spectaculair hogere opbrengst van de asperges. De Morgen, 10/04/2008, Tot 50 % meer asperges door biologische ontsmetting

Ander onderzoek van de landbouwuniversiteit Wageningen  bevestigde in april 2008 een eerdere studie van de Nederlandse Consumentenbond die stelt dat door de nieuwe bemestingstechnieken van de klassieke (niet-biologische) landbouw de hier gekweekte groenten tot de helft minder vitaminen bevatten in vergelijking met twintig jaar geleden en dus minder voedzaam zijn. De moderne bemestingstechnieken maken volgens het onderzoek de bodem 'dood', waardoor groenten in volle grond niet langer de mineralen uit de bodem kunnen halen waarmee ze vitaminen maken. "Tien jaar geleden werd injecteren van mest in landbouwgrond in Nederland verplicht, als middel tegen overbemesting en vervuiling van oppervlaktewater. Bij ons  (in België, nvda)  is er geen verplichting, maar ook hier wordt volop mest geïnjecteerd, om dezelfde redenen: het oppervlaktewater binnen de Europese nitraatnormen houden. Het injecteren heeft kwalijke neveneffecten. De mest doodt het microleven in de bodem en dat speelt een kernrol in de omzetting van allerlei mineralen", schrijft De Standaard.

Volgens Paul Blokker, voorzitter van de Vereniging tot Behoud van Boer en Milieu (VBBM), een vereniging van bioboeren, is de snelle opmars van allerlei moderne ziektes zoals kanker, diabetes en overgewicht een gevolg van die minder voedzame groenten waardoor mensen een tekort krijgen aan zink, ijzer, selenium, koper, magnesium en belangrijke vitaminen.

En groenten en fruit vervangen door vitaminepillen en voedingssupplementen blijkt volgens nog ander onderzoek ook al geen goed idee te zijn. "Een recente samenvattende analyse van 67 vroegere studies over antioxidantia legt zelfs een omgekeerd effect bloot: mensen die pilletjes met vitamine A, bètacaroteen en vitamine E slikken, leven gemiddeld korter dan mensen die ze niet slikken. Voor vitamine C is geen nadelig effect gevonden",  aldus De Standaard. De Standaard, 17/04/2008, Groenten verliezen vitaminen / Voedingssupplementen verkorten leven  www.vbbm.nu

In november 2003 schreef de Nederlandse journalist Caspar Janssen in de Volkskrant 'Dromen van Arcadië', een artikel rond de vraag of in Nederland een volledig biologische landbouw mogelijk is, geproduceerd op een gelijkblijvend landbouwareaal, en met alleen nog biologische voedingsmiddelen in de winkelrekken.

Caspar Janssen ging eerst ten rade bij Cees van Bruchem en Hans van Meijl, allebei landbouw-econoom en verbonden aan het  Landbouw Economisch Instituut (LEI). Dat zorgde uiteindelijk al meteen voor een verassende conclusie:

"Met een iets aangepast voedingspatroon kun je de Nederlandse bevolking voeden als je de huidige, gangbare landbouw vervangt door biologische productie", aldus Cees van Bruchem. Dromen van Arcadië; de Volkskrant, Reflex, 29 november 2003 (pagina 17) Door Caspar Janssen

Om een duurzame mondiale economie op gang te brengen blijkt dus, naast de overstap naar 100 % hernieuwbare energie, de verschuiving van het huidige landbouwsysteem naar een ecologisch landbouwsysteem al even haalbaar, wenselijk en noodzakelijk te zijn. Aangezien wij in een geglobaliseerde wereld leven waarin wij bovendien verplicht worden de grote, grensoverschrijdende problemen met elkaar te delen, zal er vooral gefocust moeten worden op het ontwikkelen van een mondiale biologische landbouweconomie, ook al is het op zich geruststellend dat een klein land als Nederland enkel met biologische landbouw zelfvoorzienend zou kunnen zijn.

Die mondiale biologische landbouweconomie zal tegelijk het zelfvoorzienende potentieel op regionaal niveau kunnen verhogen, en door een evenwichtige mondiale import-export-stroom de hele wereldbevolking van voldoende en gezond kwaliteitsvoedsel kunnen voorzien.

Onderzoek en technologie kunnen een belangrijke plaats innemen in de ontwikkeling van de mondiale ecolandbouw. Het ontwikkelen van een mondiale economie die draait op hernieuwbare energie en op biolandbouw, kan een wetenschappelijke heroriëntering tot gevolg hebben die zo vruchtbaar kan zijn dat zij de samenleving en het leven zelf in ieder opzicht transformeert, richting volledige ontplooiing en harmonie.

Het ECOVA-fonds kan de ontwikkeling van een mondiale ecologische landbouw-economie  bevorderen door:

* te investeren in onderzoek en ontwikkeling ten dienste van de ecolandbouw;

* een voldoende  basisinkomen voor bioboeren  te  betalen. Dit basisinkomen is volstrekt verdedigbaar omdat het een terugkoppeling van het valideren van het ecosysteem inhoudt naar die boeren die bijdragen aan het herstel en het instandhouden van het ecosysteem, en aan de gezondheid van de wereldbevolking. Dit basisinkomen zal in het algemeen ook de voedselprijzen drukken, waardoor het een welvaart-herverdelend instrument zal zijn dat de hele wereldbevolking ten goede komt. Het zal bovendien ook een krachtig instrument zijn om wereldwijd het zelfvoorzienende vermogen van gemeenschappen te herstellen en versterken.

Auteur & Copyright: Rafaël Staelens, België